बिराटनगर, १४ चैत ।। जेन-जी आन्दोलनका समयमा भएको घटनासँग सम्बन्धित विषयमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र तत्कालीन गृहमन्त्री रमेश लेखकविरुद्ध प्रहरीले ज्यानसम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान सुरु गरेको छ। सोही अनुसन्धानका क्रममा दुवै नेतालाई प्रहरीले पक्राउ गरी प्रक्रिया अघि बढाएको छ।
शनिबार बिहान भक्तपुरको गुण्डुस्थित निवासबाट पूर्वप्रधानमन्त्री ओलीलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो भने भक्तपुरकै कटुञ्जे क्षेत्रको एक घरबाट पूर्वगृहमन्त्री लेखकलाई पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। पक्राउपछि दुवै जनामाथि आवश्यक अनुसन्धान प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।
यस प्रकरणमा गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको जाँचबुझ आयोगले दिएको प्रतिवेदन आधार बनेको बताइएको छ। आयोगले आन्दोलनका क्रममा भएको सुरक्षा व्यवस्थापन, निर्णय प्रक्रिया र सरकारी निकायहरूको भूमिकामा गम्भीर लापरबाही भएको निष्कर्ष निकाल्दै तत्कालीन उच्च पदाधिकारीहरूलाई फौजदारी कसुरअन्तर्गत अनुसन्धान गर्न सिफारिस गरेको थियो।
उक्त सिफारिसपछि शुक्रबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले प्रतिवेदन कार्यान्वयन गर्ने निर्णय गरेको थियो। सो निर्णयपछि गृह मन्त्रालयले तत्काल कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउन निर्देशन दिएको र त्यसैअनुसार प्रहरी सक्रिय भएको जनाइएको छ।
गृह मन्त्रालयले नै प्रारम्भिक रूपमा ओली र लेखकविरुद्ध जाहेरी दर्ता गराएको स्रोतले जनाएको छ। जाहेरी दर्तापछि ज्यानसम्बन्धी कसुर अन्तर्गत अनुसन्धान गर्नुपर्ने भन्दै प्रहरी प्रशासनले आवश्यक पक्राउ पुर्जी तयार पारेको थियो। त्यसपछि कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्दै बिहानै उनीहरूलाई पक्राउ गरिएको हो।
सुरक्षा निकायका अनुसार यस प्रकारको ज्यानसम्बन्धी कसुर अनुसन्धानमा पूर्वप्रधानमन्त्री स्तरका व्यक्तिलाई पक्राउ गरिएको घटना दुर्लभ मानिन्छ। घटनाले राजनीतिक तथा प्रशासनिक वृत्तमा ठूलो चासो उत्पन्न गरेको छ।
जाँचबुझ आयोगको प्रतिवेदनमा २३ भदौमा भएको आन्दोलनका क्रममा गोली प्रहारका कारण केही व्यक्तिको मृत्यु भइसकेपछि पनि तत्काल रोकथामका लागि प्रभावकारी कदम नचालिएको उल्लेख गरिएको छ। प्रतिवेदनमा तत्कालीन नेतृत्व तहले परिस्थितिलाई नियन्त्रणमा लिन गम्भीर पहल नगरेको र निर्णय प्रक्रियामा कमजोरी देखिएको निष्कर्ष निकालिएको छ।
त्यस्तै, कर्फ्यु आदेश जारी हुनुअघि र गोली प्रहार जारी रहँदा समेत चार घण्टासम्म सुरक्षा संयन्त्र सक्रिय रूपमा रोकथामतर्फ नलागेको दाबी प्रतिवेदनमा गरिएको छ। यस कारण घटनामा मानवीय क्षति भएको र त्यसको जिम्मेवारी तत्कालीन पदाधिकारीहरूमा पर्न सक्ने उल्लेख गरिएको छ।
प्रहरीका अनुसार पक्राउ परेका दुवै पूर्वपदाधिकारीलाई प्रारम्भिक अनुसन्धानपछि म्याद थपका लागि आइतबार अदालतमा पेस गरिनेछ। त्यसपछि थप कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइने बताइएको छ।
हाल घटनासम्बन्धी अनुसन्धान जारी रहेको र सबै तथ्य प्रमाण संकलन भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ। अधिकारीहरूले अनुसन्धान निष्पक्ष रूपमा अघि बढाइने र आवश्यक परे थप व्यक्तिहरूलाई पनि सोधपुछ गर्न सकिने संकेत गरेका छन्।